Sosyal medya etkenleri ile birlikte odak sürelerinin kısalması, yapay zekanın etkisiyle daha da belirginleşti. Bu durum, derinlemesine öğrenmeyi nazara alan akademik alanlarda da gözlemleniyor.
Öğrencilerin Dikkat Süreleri Düşüyor
Akademisyenler, öğrencilerin derse odaklanma sürelerinin 15 dakikadan daha uzun olmadığını ifade ediyor. Uzun süreli ders blokları, günümüz öğrenci profili için geçerliliğini yitirmeye başladı. Birçok öğrenci artık dersleri dinlemek yerine 'Yapay zekâ ile öğrenebilirim' düşüncesini benimsiyor. Bu dönüşüm, eğitim sistemini önemli ölçüde etkiledi. Amerikan Üniversiteler ve Kolejler Birliği ile Elon Üniversitesi’nin gerçekleştirdiği bir araştırma, öğretim elemanlarının %90'ının yapay zekânın eleştirel düşünce becerilerini azalttığına inandığını ortaya koyuyor. Ayrıca katılımcıların %83'ü, yapay zekanın öğrenci dikkat sürelerini kısalttığını ve %48'i de öğrencilerin araştırmalarının kalitesinin yapay zeka yüzünden düştüğünü belirtiyor.
Öğrenci Motivasyonu Azalıyor
Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden Doç. Dr. Burak Aydın, son 5-10 yılda öğrenci profillerinin önemli ölçüde değiştiğini vurguluyor. Günümüz gençliği, derslere olan katılım isteğinin düştüğünü ve motivasyon seviyelerinin azaldığını ifade ediyor. Öğrenciler, çoğunlukla “dersi geçeyim, sonrasında online veya yapay zeka ile eksikliklerimi tamamlarım” yaklaşımını benimsemiş durumda. Bilgiyi daha hızlı ve kısa sürede almak isteyen gençler, uzun anlatımlara karşı tahammüllerini kaybetmiş. Aydın, doğal olarak dersin bir parçası haline gelen telefonların bu durumu daha da zorlaştırdığını belirtti. Öğrencilere yapay zekayı bir tehdit değil, öğretim sürecini ve bilişsel performansı artırıcı bir araç olarak değerlendirmeleri gerektiğini savundu.
Dikkat Dağınıklığı ve Zihinsel İşleyiş Hızı
Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden Prof. Dr. Ercan Yılmaz, öğrencilerin derslerin başından itibaren dikkatlerini başka alanlara kaydırdıklarından bahsediyor. Günümüzde dış dünya ile kurulan bağlantılar nedeniyle öğrencilerin zihinsel işleme hızları değişiklik göstermiş. Bu durum, dikkat ve odaklanma sürelerinde ciddi bir düşüşe yol açtı. Bir öğretim elemanının 50 dakikayı kesintisiz olarak yönetmesi neredeyse imkansız bir hale geldi. Hatta bazı öğretim görevlileri öğrencileri eski dönemlere göre daha az zeki değerlendirme eğiliminde. Ancak burada esas sorun zekâdan ziyade sabır eksikliği olarak öne çıkıyor. Teknoloji ve hazır çözümler ile ilerleyen bir dünyada, öğrencilerin kendi başlarına bir konuya derinlemesine yoğunlaşma becerisi azalıyor.
Derslerin Kalitesi Etkileniyor
Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Doç. Dr. İhsan Karlı, derslerin kalitesinin düştüğünü ve öğrencilerin odaklanma yeteneklerinde bir azalma olduğunu vurguluyor. Uzun süreli blok dersler yapmak neredeyse imkânsız hale geldi. Öğrenciler, 15-20 dakika sonra telefonlarına yöneliyor ve fiziksel olarak sınıfta bulunsalar da zihinsel olarak başka yerlerde geziyorlar. Bu durum, ödev yapma, proje hazırlama ve analiz-sentez yapma becerilerini bütünüyle etkiliyor. Karlı, öğrencilerin ruhlarının sınıfta olmasına rağmen, zihninin başka bir yerde olduğunu belirterek, bu durumun eğitim süreçleri üzerinde ciddi olumsuz etkileri olduğunu ifade ediyor.
