Türkiye, aktif olarak faaliyet gösteren 1,188 yapay zeka girişimi ile Doğu ve Güneydoğu Avrupa bölgesinde yapay zeka unicorn'u (değeri 1 milyar doları aşan şirket) oluşturabilen tek ülke olma niteliğine sahiptir.
Yapay Zeka Girişimleri ve Yatırım Tutarları
Türk girişimcilik ekosisteminde, yurt dışında kurulan Türk sermayeli yapay zeka şirketleri, Türkiye merkezli rakiplerine göre daha büyük ve anlamlı yatırımlar çekmektedir. Diaspora girişimleri, Türkiye'deki benzer girişimlere kıyasla ortalama 24 kat daha fazla yatırım alıyor. 2025 yılı itibarıyla yurt dışındaki Türk kuruculu yapay zeka girişimlerinin medyan yatırım tutarı 2.4 milyon dolar seviyesine ulaşırken, Türkiye'deki girişimlerin ortalaması oldukça düşük seviyelerde kalıyor, yaklaşık 100 bin dolar civarında yer alıyor.
Türk Yapay Zeka Diasporası ve Unicorn Oluşumları
Dünya genelinde 274 aktif Türk yapay zeka diasporası girişimi mevcut. Bu girişimler, son bir yıl içerisinde iki önemli unicorn (büyüme potansiyeli yüksek değerli şirket) oluşturmayı başardı; bunlar Periodic Labs ve Fal.ai olarak kaydedildi. Türkiye’nin diaspora girişimleri, özünde yüksek potansiyel barındıran bir yapay zeka pazarına sahip olduğunu gösteriyor ve kısa sürede önemli başarılar elde edebilme kapasitesini ortaya koyuyor.
Yapay Zeka Patent Başvuruları ve Markalar
Yapay zeka alanındaki yükseliş, yalnızca girişim sayısıyla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda patent başvurularına da yüksek oranda yansıyor. Türk Patent ve Marka Kurumu verilerine göre, “yapay zeka” terimi ile 187 marka tescil ettirilmiş durumda. Özellikle 2024 yılı itibarıyla bu alanda yoğun başvuruların yapılması öngörülüyor. Patent başvurularında dikkat çeken bazı markalar ise “Yapay Zeka Ajansı”, “Yerli Yapay Zeka”, “Yapay Zeka Atlası” ve “Yapay Zeka Galaksinin Koruyucuları” gibi isimlerle öne çıkıyor. Bu trend, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki potansiyelini ve gelişim sürecini yansıtan önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
