2023 yılında vergi ve prim borçlarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin yeni bir yasaya imza atıldı. Bu yasa, borçların yeniden düzenlenmesi için iş dünyasından gelen yoğun talep doğrultusunda ortaya çıkmıştır. Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu Başkanı Bendevi Palandöken, en son mart ayında yaptığı açıklamada, esnafın artan vergi ve prim borçlarını ödeyemediğine dikkat çekerek, bir yapılandırma kanununa acilen ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Yapılandırmanın Ekonomiye Katkısı
Palandöken, yapılan borç yapılandırmasının bir tür af olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Bu tür yapılandırmaların, hem ekonomik istikrarı sürdürülebilir kıldığına hem de kamu gelirlerinin artırılmasına önemli katkılar sağladığına dikkat çekti. Son söz konusu yapılandırma ile devlete 156 milyar lira kazanç sağlandı. Yani, bu tür yasaların, ülkenin mali durumunu güçlendirme açısından kritik bir rol oynaması pek çok kesim tarafından kabul ediliyor.
Bakan Şimşek’den Açıklama
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Habertürk TV ve BloombergHT’nin ortak yayını sırasında borç yapılandırma taleplerine ilişkin soruları yanıtladı. Şimşek, zor durumda kalan şirketlerin gerekli başvuruları yapmaları durumunda onlara kolaylık sağlanacağını vurguladı. Ayrıca, mevcut durumun “ben bu durumda sıkıntı yaşıyorum, taksitlendirme yapabilir misiniz?” anlamında bir destek sunduğunu ifade etti ve bunun kalıcı hale getirildiğini dile getirdi.
Yapılandırma ve Tecil Arasındaki Farklar
Tecil uygulamasında vergi ya da prim borcu olan mükelleflere her ay gecikme zammı uygulanmakta ve bu oran yıllara göre farklılık göstermektedir. Gecikme zammı, Kasım 2025 tarihinden bu yana aylık %3,7, yıllık ise %44,4 olarak belirlenmiştir. Borç tecili için başvuruda bulunan mükellef, borcun anaparası ile birlikte aylar süresince uygulanan tecil faizini de ödemekle yükümlüdür. Yapılandırma kapsamında ise borç anaparası alınmakta, fakat gecikme zammı yerine enflasyon oranları esas alınarak hesaplama yapılmaktadır.
Yapılandırma ve Taksit Seçenekleri
2023 yılında yürürlüğe giren yeni yapılandırma kanunu, mükelleflere çeşitli taksit seçenekleri sunmaktadır. Yıllık toplam %27 oranında bir faiz ile 36 taksit imkanı sağlanmaktadır. Bu tür kolaylıklar, yapılandırmadan faydalanan mükelleflerin iş yükünü hafifletmektedir. Örneğin, enflasyonun yüksek olduğu tarihleri baz alarak hesaplanan tutardan önemli indirimler yapılmaktadır. Bu da, birçok mükellefin sahada daha kolay bir şekilde ayakta kalmasına yardımcı olabilir.
Tecil Düzenlemeleri Üzerine Değerlendirme
Tecil düzenlemeleri, mükelleflerin mevcut borçlarını ödeyebilmeleri açısından yeni olanaklar sunmaktadır. 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında, tecilin gerçekleştirilebilmesi için amme borçlusunun zor bir durumla karşı karşıya kalması gerekmektedir. Bu durum, tecil başvurusunun kolaylaştırılması adına önemli bir etken olarak karşımıza çıkıyor. Ayrıca, bu başvuru sürecinde mükelleflerin geçmiş performansları da dikkate alınmakta.
Kamuoyundaki Eleştiriler
Yapılandırma kanunlarının, düzenli vergi ve prim ödeyen mükellefler için adil olmadığı yönünde eleştiriler mevcut. Kamuoyunda sıkça bu düzenlemelerin, zamanında borçlarını ödeyenleri cezalandırdığı, borçlarını zamanında ödemeyenleri ise ödüllendirdiği görüşü dile getiriliyor. Sürekli olarak yenilenen yapılandırma yasalarının, mükellefleri bu konuda zor durumda bıraktığı savunulmakta. Bu nedenle, gereken durumlarda geçici esneklik sağlanması gerektiği de sıklıkla vurgulanan bir noktadır.
