Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) tarafından yayımlanan verilere göre, Türkiye'nin otomotiv ihracatı, bu yılın Ocak ayında geçen senenin aynı dönemine göre adet bazında %17 oranında gerileyerek 64 bin 725 düzeyine düşmüştür. OSD, bu ay içerisinde üretim, ihracat ve pazar verilerini de kapsamlı bir şekilde kamuoyuna sundu. Öne çıkan bir diğer veri ise toplam otomotiv üretiminin 2023 yılının Ocak ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre %5 azalarak 99 bin 247 olarak kaydedilmesidir.
Otomobil ve Ticari Araç Üretimindeki Düşüşler
Otomobillerin üretimi, Ocak ayında %17 oranında bir düşüş göstererek 55 bin 504 adete gerilemişken, traktörlerle birlikte toplam otomotiv üretimi 100 bin 864 olarak gerçekleşmiştir. Ticari araç grubu açısından değerlendirildiğinde, bu grupta üretim geçen yılın Ocak ayına göre %16 artış göstermiştir. Hafif ticari araç grubunda %14 ve ağır ticari araç grubunda ise %47 oranında artış yaşanmış olması, sektör genelinde bazı alt grupların pozitif bir performansa sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Ocak ayı itibarıyla otomotiv sanayinin kapasite kullanım oranı %56 olarak belirlenmiştir.
Kapasite Kullanım Oranları
Araç gruplarına göre yapılan detaylı analizde, hafif araçlarda (otomobil ve hafif ticari) kapasite kullanım oranı %57, kamyon grubunda %44, otobüs ve midibüs grubunda %63, traktörlerde ise %26 olarak kaydedilmiştir. Bu veriler, farklı araç gruplarının üretim etkinliğinin yanı sıra, sektörün genel bir görünümünü de yansıtmaktadır. Kapasite kullanım oranlarındaki bu farklılıklar, ilgili alt grupların pazardaki taleple ne kadar uyumlu olduğunu ve üretim planlamalarının ne denli etkili olduğunu anlamaya yardımcı olmaktadır.
Otomotiv İhracatındaki Düşüşler
Her ne kadar Türk otomotiv sanayi, dışa açılımın önemli bir göstergesi olsa da, ihracat rakamlarında önemli bir düşüş yaşanmıştır. Ocak ayında otomobil ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %28 oranında azalma göstermiştir. Ticari araç ihracatında ise %1’lik bir azalma kaydedilmiştir. Traktör ihracatı da %5 azalarak 700 adet olarak gerçekleşmiştir. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı bu yıl Ocak ayında, sektörde %17 ile liderliğini korumuştur.
Otomotiv İhracatının Değer Bazında Durumu
Uludağ İhracatçı Birlikleri’nin raporlarına göre, otomotiv ihracatı bu dönemde yaklaşık 3 milyar dolar olarak belirlenmiştir. Aynı süreçte otomobil ihracatı değeri %12 azalış göstererek 763 milyon dolar seviyesine düşmüştür. Dolar bazında ana sanayi ihracatında %2 azalma gözlemlenirken, tedarik sanayi ihracatı %4 artış kaydetmiştir. Tüm bu veriler, sektördeki ekonomik durumun yanı sıra, iş gücünün ve üretim süreçlerinin ne denli etkili olduğuna dair önemli ipuçları sunmaktadır.
Pazar Dinamikleri
Ocak ayı itibarıyla toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre %10 artış göstererek 77 bin 590 araca ulaşmıştır. Otomobil pazarında da %9’luk bir büyüme yaşanmış ve bu rakam 61 bin 055 olarak kaydedilmiştir. Ticari araç pazarına bakıldığında ise, toplam ticari araç pazarı %14, hafif ticari araç pazarı %13 ve ağır ticari araç pazarı %23 büyümüştür. Bununla birlikte, Ocak ayında otomobil satışlarının yerli araç payı %37, hafif ticari araç pazarının yerli araç payı ise %25 olarak belirlenmiştir. Bu veriler, yerli üretimin pazar içerisindeki yerini ve önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir.
