Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), yaptığı değerleme çalışmaları ile konutların birim kiralarını şehir bazında yayımlamaya başladı. Bu yeni uygulama ile birlikte, Türkiye genelindeki ortalama kira fiyatları da netlik kazanmış oldu.
Ortalama Kira Fiyatları ve Şehir Bazında Değerlendirme
TCMB’nin verilerine göre, ülke genelindeki ortalama kira bedeli metrekare başına 224,75 TL olarak belirlenmiştir. Bu değer ile hesaplandığında, ortalama büyüklüğü 100 metrekare olan bir konutun kira rakamı ise 22 bin 475 TL civarında çıkmaktadır. İstanbul, 36 bin 786 TL gibi yüksek bir ortalama kira bedeli ile en çok kiralanan şehir olma özelliğini taşımaktadır. Böylece başkentteki konut kiralarının ülke ortalamasının çok üzerinde olduğunu söyleyebiliriz. İstanbul’u sırasıyla Muğla (32 bin 528 TL) ve İzmir (25 bin 218 TL) takip etmektedir. Bu veriler, büyük şehirlerin kiralık konut piyasasında nasıl bir geleneksel yüksek fiyatlandırma uyguladığına da işaret etmektedir.
Düşük Kira Ortalamaları ve Mardin Örneği
Bir diğer taraftan en düşük kira fiyatlarının belirlendiği şehir ise Mardin olarak kayıtlara geçmiştir. Mardin’de ortalama kira bedeli yalnızca 9 bin 400 TL ile hesaplanmıştır. Bu durum, kentteki kiralık konut arzının sınırlı olduğu veya ekonomik koşulların kısıtlayıcı olduğu anlamına gelebilir. Türkiye genelinde 10 bin TL’nin altında kalan tek şehir olma özelliğini taşıyan Mardin, kira fiyatlarının en düşük olduğu yer olarak dikkat çekmektedir. Şehir bazında yapılan verimlilik çalışmaları, konut piyasasındaki fiyatlandırmanın tamamıyla ekonomik dengelere bağlı olduğunu göstermektedir.
Kira Artışları ve En Yüksek Artış Oranı
TCMB’nin yayımladığı verilere göre, 2018 yılının ilk çeyreğinden itibaren kira artışları konusunda en yüksek artış oranını Diyarbakır yaşamıştır. Bu şehirdeki ortalama kiralara yapılan zam yüzde 3100 olarak belirlenmiş olup, diğer şehirlerin çok üzerinde bir rakamdır. Bu durumu, Diyarbakır'daki konut ihtiyacının artışı ile açıklamak mümkündür. Diyarbakır’ı, sonraki sıralarda Nevşehir ve Edirne izlemekte, her ikisinde de kira artış oranları oldukça yüksektir. İstanbul ise baz etkisi nedeniyle bu listede son sıralarda yer almakta, aynı dönem içerisinde yüzde 1785,5 oranında bir artış yaşamıştır. Bu durum, büyük şehirlerin kira piyasasında yaşanan dalgalanmaların karmaşıklığını bir kez daha gözler önüne sermektedir.
TCMB'nin Verimlilik Hesaplamaları ve Önemi
TCMB'nin blog sayfasında aktarılmış olan bilgilere göre, konut kira hesaplamaları bankalardan alınan değerleme raporları doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Bu tür hesaplamalar, sektördeki değişiklikleri izleme ve analiz etme amacı taşımaktadır. Hangi şehirlerde verilerin mevcut olduğu veya bulunmadığına ilişkin bilgileri de içermektedir. Söz konusu çalışmalarda, bazı şehirlerin uzun süre boyunca hiç veri sunmadığı anlaşılmakta, bu da sektördeki bazı boşlukları ortaya koymaktadır. Bu veriler, gelecekteki yatırım kararları açısından yönlendirici olabilir, dolayısıyla genç yatırımcılar için önemli bir rehber niteliğindedir.
