Avrupa Birliği (AB), otomotiv sektörünü temiz ve rekabetçi bir yapıya dönüştürmek üzere planladığı önlemleri tartışmaya açtı. Bu kapsamda, "otomotiv paketi" olarak bilinen yeni strateji, Made in EU ifadesini vurgulayarak, başta Türk otomotiv sanayisi olmak üzere küresel otomotiv endüstrisinde önemli bir gündem maddesi haline geldi. Geçtiğimiz haftalarda Avrupa Komisyonu tarafından onaylanan taslak metin, kıtanın elektrikli araç üretiminde büyük değişiklikler öngörüyor ve bu durum otomotiv sektöründe köklü dönüşümlere yol açabilir.
Elektrikli Araçlar İçin Yeni Şartlar
Brüksel, Avrupa’da üretilecek elektrikli araçların devlet teşviklerinden yararlanabilmesi için araç bileşenlerinin en az yüzde 70’inin AB içinde üretilmesi zorunluluğunu getiriyor. Bu düzenlemenin arkasındaki temel hedef, Avrupa’nın Çin kaynaklı yoğun rekabet karşısında daha cazip bir üretim merkezi olmasını sağlamak. Ancak, bu durum, otomotiv sektörü temsilcileri tarafından eleştiriliyor, zira elektrikli araçların batarya teknolojisi ve hammadde tedarikinde büyük ölçüde Çin’e bağımlı oldukları ifade ediliyor. Bu da, belirlenen yüzde 70 barajının karşılanmasının zor olabileceğine dair endişeleri artırıyor.
Taslakta Yüzde 70 Kuralı Tartışmalı
Financial Times'ın haberine göre, bu düzenleme, devlet destekli araç satın alma programlarından yararlanan, kamu kurumları tarafından satın alınan ya da kiralanan yeni elektrikli, hibrit ve yakıt hücreli araçların AB içinde üretilmiş olmasını zorunlu kılacak. Aracın bataryası dışında kalan bileşenlerin fiyat bazında en az yüzde 70’inin AB kökenli olması bekleniyor. Ancak dikkat çeken bir diğer nokta, yüzde 70’lik şartın taslak metinde köşeli parantez içinde yer alması. Bu durum, eşiğin henüz kesinleşmediğini ve müzakere sürecinde değiştirilebileceğini gösteriyor. Avrupa Parlamentosu’nun son kararı ile birlikte bu düzenlemenin ne yönde şekilleneceği merak ediliyor.
Otomotiv Sektöründe Lobi Faaliyetleri
Avrupa’daki yeni tasarının sektörde yarattığı tartışmalar, yoğun lobi faaliyetlerine sahne oldu. Otomotiv sektörü, bu yeni mevzuatın yalnızca Avrupa sınırları içinde değil, Türkiye ve Birleşik Krallık gibi önemli üretim merkezlerini de kapsaması gerektiğini savunuyor. BMW, öngörülen kuralların maliyet ve bürokrasi getireceği uyarısını yaparken, Volkswagen ve Stellantis, kamu destek programının Avrupa’da üretilmiştir ibareli hale gelmesini ve yerli parça kullanımını teşvik edecek bir sistem önerisinde bulundu. Diğer otomobil üreticileri ise, bu kriterin genişletilmesi gerektiğini savunarak, sektörü global düzlemde korumaya yönelik uzlaşma çağrısında bulunuyor.
Türk Otomotiv Sanayisi ve Avrupa İlişkisi
Yılda yaklaşık 1,5 milyon araç üreten ve ihracatının yüzde 70’ini Avrupa’ya gerçekleştiren Türk otomotiv sanayisi, AB’nin yeni düzenlemelerini dikkatle izliyor. Sektör temsilcileri, Türkiye’nin süreçten dışlanmasının Avrupa otomotiv sektörünün rekabet gücünü zayıflatacağı riskine dikkati çekiyor. Türkiye, Avrupa’nın en büyük beş pazarından biri olarak hem hafif ticari araçlar hem de otobüs üretimi konusunda stratejik bir konumda bulunuyor. AB’nin haziran ayında açıklamayı planladığı "Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası (IAA)" gibi düzenlemelerin, Türkiye'nin bu sürece entegre edilmesi açısından nasıl bir etki yaratacağı merak ediliyor. Ancak, mevcut tartışmaların bu açıklamanın gecikmesine yol açabileceği de düşünülüyor.
Kapsayıcı Bir Anlayışa Doğru
Taslak metinde "Avrupa'da üretilmiştir" ifadesinin yerine daha kapsayıcı bir tanım olan "Avrupa ile üretilmiştir" ifadesinin tercih edilmesi, hem Türkiye hem de diğer dış ticaret ortakları için bir fırsat sunabilir. Böyle bir değişikliğin, müzakere süreçlerinde taraflar arasındaki uzlaşmayı kolaylaştırarak etkili bir iş birliği ortamı yaratabileceği düşünülmektedir. Avrupa otomotiv sanayisi, bu yeni stratejik adımlarla birlikte, hem bölgedeki üretim kapasitesini artırmayı hem de rekabet gücünü yükseltmeyi hedefliyor.
