• 858
  • 0

Katalonya Krizinin Arkasında Ne Var?

İspanya Cebeli Tarık’ı istedi Britanya Katalonya’dan cevap verdi!

 

Katalonya neresi Katalanlar kim?

 

Birçoğumuz Katalonya veya Katalan ismini yeni duyduk. Irak’tan ayrılıp bağımsızlıklarını ilan etmek isteyen Kuzey Irak Kürtleri gibi referandum yapınca Katalonya dünya gündemiyle birlikte Türkiye’nin gündemine yerleşiverdi. Katalonya neresi Katanalar kim? Katalanlar; İspanya’nın kuzeydoğusu ile Fransa’nın güneyi, Akdeniz sahil şeridine bitişik coğrafyada yaşayan Latin kökenli halk. Katalonya; İspanya’ya bağlı İber Yarımadası’nın kuzeydoğusunda yer alan özerk bölge. Katalonya kelimesi tarihte ilk defa 11. yüzyılda “Marca Hispanica” olarak adlandırılan Müslümanlara karşı oluşturulmuş tampon askeri bölge için kullanılan bir yer adlandırması. “Kaleler ülkesi” anlamına gelen “castla” kelimesinden veya Gotlar’ın ülkesi anlamına gelen “Gotlandia” kelimesinden türemiş olması muhtemel.(1) Katalanlar Endülüslü Müslümanlara yaptıkları zulümle tanınan bir millet.

 

Tarihte Türk Katalan ilişkisi:

 

İspanya neresi Anadolu neresi demeyin! Katalanlar, Balkanlarda, Ege sahillerinde ve Anadolu’da Müslüman Türk beylikleriyle de savaştı. Bizans İmparatorluğu, kendi askeri kuvvetiyle Türkleri Batı Anadolu’dan çıkaramayacağını anlayınca, disiplinli, muhariplik gücü yüksek ve paralı askerlerden oluşan birlikleri bu iş için kullanma yoluna gitmiş ve XIV. yüzyılın hemen başlarında ilk olarak Alanlardan oluşan kuvvetleri denemiş, ancak bundan bir netice almayınca Katalanları ücretli askerî birlik olarak kiralamak suretiyle Türkleri durdurmaya çalışmıştı. Bölgede son derece önemli bir rol oynayan bir diğer gücü temsil eden Hospitalier Şövalye Tarikatı ise XIV. yüzyılın başından itibaren Latinlerin Ege’deki ticari çıkarları ve Haçlı Seferi planları için asıl tehlike olarak görülen Türkler ve müttefikleri Katalanların askerî faaliyetlerinin durdurulmasında Papalığın öncü birliği vazifesini görmüş ve Papalığın desteği ile 1309 yılında Rodos Adası’nı zaptederek buraya sağlam bir biçimde yerleşmişlerdi.(2)

 

Hıristiyan Avrupa, Türk ilerleyişinin önemini ancak 14. yüzyılın başlarında Latin mülkleri ve ticari ulaşımı Ege Denizi’nde cihat faaliyetinde bulunan Türkmen gazilerinin günden güne artan hücumlarına maruz kalınca fark edecek ve yeniden düzenlenecek yeni bir haçlı seferinin tek amacı Türkler’in Ege’den atılması olacaktır. Ancak Ege’deki Türk karşıtı koalisyonun bozulmasına Venedik -Ceneviz Savaşı neden olur. Bu savaş sırasında Venedikliler, Konstantinopolis ile Aragon -Katalonya Kralı IV. Peter ile onun Katalan savaşçılarına yaklaşırken, Cenevizliler Aydınoğlu Hızır Bey ve Osmanoğlu Orhan Bey ile ittifak kurmuşlardır. Bu birlikteliğin hemen sonrasında Ceneviz ile Osmanlı antlaşması Osmanlıların Batılı bir milletle yaptığı ilk antlaşmadır. 2 Mart 1354’te Gelibolu ve yöresinde meydana gelen deprem sonrası fethedilen topraklar için “Gelibolu’da sayısız ‘Frenk’ (Katalan) olduğu için burayı zapt etmek mümkün değildir” denir. Gerek Konstantinopolis, gerekse Venedik ordusunda yer alan Katalan askerleri Akdeniz çevresindeki egemenlik kaygısının büyüklüğünü göstermektedir. Kısa süre sonra Portekiz ve İspanya donanmalarının okyanuslara açılmalarına müteakip Akdeniz havzasında nerede ise Katalan askeri kalmayacaktır.(3) Marsilya başkonsolosluğu görevinde bulunan Fuat Carım’ın; 1965’te İstanbul’da neşrettiği, ‘Tarihin Türk’e Yüklediği Çetin Görev: Haçlı Seferler, Katalanların Saldırışı’ başlıklı kitabı bu alanda tek kitap olma özelliği taşıyor.

 

Katalanlar İspanya’dan neden ayrılmak istiyor?

 

Katalonya, İspanya'nın diğer bölgeleriyle kıyaslandığında kesinlikle daha zengin. Kendilerini İspanyayı oluşturan diğer topluluklardan farklı görüyor ve ayrı bir dil konuşuyorlar. İspanya nüfusunun sadece yüzde 16'sına ev sahipliği yapmasına karşın, gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 19'unu üretiyor ve ihracatın dörtte birini yapıyor. Turizmde de büyüklüğüne kıyasla çok geniş bir yer tutuyor. İspanya'ya geçen yıl giden 75 milyon turistin 18 milyonu Katalonya'yı ziyaret etti. Tarragona Avrupa'nın en büyük kimyasal madde merkezlerinden. Barcelona limanı da AB'deki en büyük 20 liman arasında. Çalışan nüfusun üçte biri yükseköğrenim mezunu. Katalanlar'ın bölgede harcananın daha fazlasını vergi olarak ödediği de doğru. İspanyol hükümetinin son verileri açıkladığı 2014'te Katalanlar bölgeye harcanandan 10 milyar euro daha fazla vergi ödedi. Uzmanlara göre; Katalanların, bağımsızlığa ‘evet’ demesi Euro’yu zayıflattı.

 

Katalonya’nın bu yolda ısrar etmesi zor durumdaki İspanyol ekonomisini krize sürükleyebilir. Katalanların bağımsızlık hamlesinin uluslararası arenada destek bulması ise hiç kolay olmayacak. Zira Avrupa Birliği (AB) bünyesindeki birçok ülke ayrılıkçılarla ciddi sorunlar yaşarken, Katalonya'nın bir domino etkisi yapmasından kaygı duyulduğu  vurgulanıyor. İşte bu nedenle; Katalanlar kendi yaşadıkları bölgenin daha zengin olduğunu ve İspanyol devletine verdiğinden daha azını aldığını düşünüyorlardı ve referanduma gittiler. Referandum bölge halkının İspanya’dan ayrılmasına evet demesiyle sonuçlandı. Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Carles Puigdemont, referandumun ardından bağımsız bir devlet kurma hakkı elde ettiklerini iddia ederken, İspanya Başbakanı Mariano Rajoy ise Katalonların büyük çoğunluğunun ayrılıkçıların yolundan gitmediğini söyledi.(4)

 

Katalanların lideri kim?

 

Katalanların ayrılıkçı başkanı Carles Puigdemont; 10 Ocak 2016’dan bu yana Katalonya başkanlığı görevini yürütüyor. Mesleği gazeteci, dini Katolik ve Marcela Topor ile evli. İspanya’nın kuzeydoğusundaki Amer kentinde 1962 yılında doğdu. Babası doğduğu köyün fırınını işletiyordu ve doğduğu evde ailesi Katalanca konuşuyordu. İspanyolcayı kiliseye ait yatılı bir okulda öğrendi. Liseyi bitirdikten sonra anadiliyle ilgili çalışmalar yapmak üzere Girona Üniversitesi Katalan Dili ve Edebiyatı bölümüne girdi. Üniversitede okurken, bir yandan arkadaşlarının yazdığı ödevleri düzeltiyor, bir yandan da bağımsızlık yanlısı yerel bir gazete olan El Punt Avui’de çalışıyordu. 2011-2016 yılları arasında Girona eyaletinin belediye başkanlığı görevini yürüttü. 2016 yılında da Katalonya bölgesel yönetiminin başkanlığına seçildi. Katalonya’da kendisine güçlü halk desteği var.(5)

 

Katalan lider Carles Puigdemont Nazım Hikmet hayranı!

 

Türkiye’yi yakından tanıyan bir isim. Nazım Hikmet hayranı. Bazı şiirlerini ezberden okuyor. 12.01.2016’da İspanya’nın doğusundaki Katalonya Özerk Yönetimi’nin Başkanı seçilen Carles Puigdemont resmen görevini teslim aldığı törende usta şair Nazım Hikmet’in dizelerini okumuştu. Katalonya’da bağımsızlık yanlısı girişimlerin devam edeceğini vaat eden Puigdemont, bağımsızlık adımlarına atfen “Çok fazla şeyleri yaşadığımız uzun bir seyahatten geliyoruz. Ama yorulmadık” diye konuşmuş, daha sonra Nazım Hikmet’in bir şiirinden mısralarla devam ederek, “En güzel deniz henüz gidilmemiş olandır” demişti. Şiirin tamamı şöyle; “En güzel deniz: henüz gidilmemiş olandır. En güzel çocuk: henüz büyümedi. En güzel günlerimiz: henüz yaşamadıklarımız. Ve sana söylemek istediğim en güzel söz: henüz söylememiş olduğum sözdür…” (6)

 

Katalanların bağımsızlık referandumunun İspanya İngiltere arasındaki Cebeli Tarık’la ilgisi var mı?

 

İsmini Tarık Bin Ziyad’dan alan Cebelitarık Boğazı, Atlantik Okyanusu ile Akdeniz’in batı bölümünü birleştirdiği gibi Avrupa ve Afrika kıtalarını da birbirlerinden ayırır. Jeostratejik konum açısından, deniz ulaşımında kilit noktada bulunan boğazın önemi Süveyş kanalının açılması ile çok daha artmıştır. En geniş bölümü Spartel burnu ile Trafalgar burnu arasında olan Cebelitarık boğazı, Atlas ülkelerinin ve Afrika’nın kuzey kıyılarından İber yarımadasına kadar uzanır. Boğazın orta bölümleri en sığ alanlarıdır, ortalama 324 m civarındadır. Siyasi denetimini üç ülke, Fas, İngiltere ve İspanya gerçekleştirir. Ancak Boğaz’ın her iki kıyısının kontrolü tamamen İngiltere’dedir. Kayıtlara göre Boğazdan yılda yaklaşık 7500 gemi geçiyor. İddialara göre Cebelitarık bölgesi İngiltere’nin para aklama merkezidir. İngiltere; siyaset ve polis teşkilatı bakımından değil ama hiç şüphe yok ki para aklama olayları açısından, dünyada yolsuzluğun en çok çok yapıldığı ülke biliniyor. İngiliz halkı, mali yapının tamamıyla çöktüğünü bilmediği gibi İngiltere’nin dünyanın en büyük yolsuzluk olaylarına karışmış ülke olduğunun farkında bile değildir. Çünkü rüşvet olaylarına karışan polis ve siyasilerin hesabını sormak çok zor. Sadece Londra’yı işin içinde sanmayın. Cebelitarık, Malta ve Jersey’e ardına kadar açık kapılardan geçen ve Büyük Britanya’dan gelen kontrolsüz bir para akışı var. Panama, para aklamanın başkenti olmuştu. Ancak şimdi bu başkent Londra oldu. 

 

Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılma kararı alan İngiltere’nin Brexit sürecini resmen başlatmasının ardından Londra ile Madrid arasındaki temel anlaşmazlık konusu olan Cebelitarık’ın statüsü tartışmaya açıldı. Etrafı İspanya topraklarıyla çevrili olmasına karşın 1713’te katıldığı İngiltere’nin ‘deniz aşırı toprağı’ olarak kabul edilen Cebelitarık, Mayıs 2016’da yapılan referandumda yüzde 96’ıyla Birlik’te kalma yönünde oy kullanılmıştı. AB’nin Brexit müzakere taslağında, Cebelitarık’ın birlik ile bundan sonraki ilişkileriyle ilgili olarak İspanya’ya ilk onay yetkisini tanıması İngiltere’yi karıştırdı. AB’nin müzakere taslağında, Brexit konusunda sağlanacak herhangi bir anlaşmanın, İngiltere ile İspanya arasında özel bir anlaşma olmadıkça Cebelitarık’a uygulanmayacağı kaydedilmişti.

 

İspanya, Cebelitarık’ın AB’de kalmaktan yana olduğunu belirterek, Birlik’in kendilerinin arkasında durmaya ‘mükellef olduğunu’ savunuyor. İngiltere Başbakanı Theresa May’in Brexit sürecinin başlatacak mektubunu AB Komisyonu Başkanı Donald Tusk’a teslim ettiği gün parlamentoda konuşan Cebelitarık hükümeti Başkanı Fabian Picardo, İspanya’nın Cebelitarık üzerinde etkinliğini arttırma girişimine izin vermeyeceklerini kaydetmişti. İngiltere’nin Cebelitarık’tan vazgeçmeye niyeti yok. Geçen yıl Cebelitarık’taki donanma limanına denizaltısını da göndermişti. İngiltere İspanya’nın açıklamalarını savaş sebebi görüyor. Cebelitarık hükümeti İspanyol savaş gemisinin, Cebelitarık’a izinsiz girdiğini gündem taşıdı. Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (UKIP) eski liderlerinden Nigel Farage, AB’nin ‘felaket bir yanlış’ yaptığını ve İngiltere’nin gözünün korkutulmayacağını, zorbalığa maruz kalacak küçük bir ulus olmadıklarını, buna basitçe katlanmayacaklarını söyledi. ​300 yılı aşkın bir süredir İngiliz egemenliğinde bulunan Cebelitarık Boğazı üzerinde İspanya da hak iddia ediyor. Bölge, dış politika ve savunma hariç, vergilendirme de dahil olmak üzere her konuda özerk yönetiliyor. İngiltere’nin burada bir askeri üssü, limanı ve havaalanı bulunuyor.(7) 

 

Sonuç şu; İspanya İngiltere’den Cebeli Tarık boğazının denetimini kendisine bırakmasını isteyince İngilizler Katalanların bağımsızlık girişimlerini el altından desteklediler. 

 

Bakınız:
1- https://www.travelingturks.com/avrupa/ispanya/barselona/katalonya-katalanlar-katalanca

2-  http://www.johschool.com/Makaleler/1287982781_1.%20Serdar%20%C3%87avu%C5%9Fdere.pdf

3- http://vatankitap.gazetevatan.com/haber/halil_hocanin__hacli_seferleri__yorumu_/1/22502

4- http://www.yenimesaj.com.tr/dunya/katalonya-da-durum-karisik-h13050489.html

5- http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-41520796

6- http://www.kafkassam.com/katalonya-baskani-carles-puigdemont-nazim-hikmet-hayrani.html

7- http://www.kafkassam.com/britanya-ile-ab-arasindaki-cebelitarik-krizinde-turk-mafyasinin-rolu.html

 

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

YAZARA AİT TÜM YAZILAR

YORUM YAZ

Güvenlik Kodu
Lütfen Dikkat Lütfen Dikkat: Bu sitedeki içeriklere yapılan yorum ve düşünceler tamamıyla yorum sahiplerine aittir. Küfür, hakaret, ırkçılık, siyasi, spam, ticari reklam vb. içerikli yorumlar yayınlanmaz, bu yorumları yapan kişiler sistem tarafından yasaklanır.
Bursa Web Tasarım